Nghề luật không có đường tắt – Chỉ có đường dài
(LSVN) – Trong nhiều năm trở lại đây, số lượng cử nhân luật ra trường ngày một nhiều, nhưng số người thực sự sống được, đứng vững và đi lâu dài với nghề lại không tăng tương ứng. Thực tế ấy đặt ra một câu hỏi căn cốt: Vấn đề nằm ở bằng cấp, ở chương trình đào tạo, hay ở chính cách người trẻ lựa chọn và chuẩn bị cho con đường hành nghề luật?
Câu trả lời có thể không đơn giản, nhưng có một điều ngày càng rõ ràng: Với nghề luật, không tồn tại con đường tắt.
Khoảng cách giữa tấm bằng và năng lực hành nghề
Không hiếm trường hợp cử nhân luật có học lực tốt, nắm vững quy định pháp luật, nhưng khi tiếp cận hồ sơ thực tế lại lúng túng, thiếu phương pháp và kỹ năng xử lý. Điều đó phản ánh khoảng cách giữa học luật trong nhà trường và hành nghề luật trong đời sống pháp lý đầy áp lực.

Buổi tọa đàm “Cử nhân luật ra trường: Theo nghề hay rẽ lối”.
Giảng đường cung cấp nền tảng lý luận, học thuyết và hệ thống pháp luật – đó là điều kiện bắt buộc và không thể thay thế. Tuy nhiên, thực tiễn hành nghề còn đòi hỏi khả năng vận dụng kiến thức: Đọc và xử lý hồ sơ, soạn thảo văn bản pháp lý đúng quy định, giao tiếp với khách hàng và làm việc với cơ quan nhà nước trong khuôn khổ trách nhiệm pháp lý chặt chẽ.
Khoảng cách ấy không hoàn toàn là lỗi của nhà trường hay sinh viên. Nhưng nếu người học luật không chủ động rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp song song với việc học tập chính quy, thì chính họ sẽ gặp khó khăn đầu tiên khi bước ra thị trường lao động.
Chọn con đường phù hợp quan trọng hơn điểm số
Nhiều người rời bỏ nghề luật không phải vì thiếu năng lực, mà vì chọn sai con đường ngay từ đầu. Nghề luật không chỉ có hành nghề luật sư. Mỗi hướng đi – luật sư, công tác trong hệ thống tư pháp hay làm pháp chế doanh nghiệp – đều đòi hỏi những phẩm chất, kỷ luật và kỹ năng khác nhau.
Luật sư cần sức bền nghề nghiệp và khả năng chịu áp lực cao trong giai đoạn đầu. Con đường tư pháp yêu cầu kỷ luật nghiêm ngặt và ý thức trách nhiệm đặc biệt lớn. Pháp chế doanh nghiệp lại đòi hỏi tư duy tổng hợp giữa pháp luật và hoạt động kinh doanh.
Một số “ảo tưởng nghề nghiệp” như học giỏi là sẽ làm nghề giỏi, vào khu vực nhà nước là nhàn, hay luật sư là nghề kiếm tiền nhanh đã khiến không ít cử nhân luật vỡ mộng sớm. Thực tế cho thấy, nghề luật không nuôi sống người thiếu sự kiên trì và chuẩn bị dài hơi.
Từ trải nghiệm người trong nghề: năng lực là thước đo cuối cùng
Tại buổi tọa đàm “Cử nhân luật ra trường: Theo nghề hay rẽ lối” do Hãng luật MKLaw phối hợp cùng Đại học Duy Tân tổ chức, Luật sư Lê Thị Thúy Nga, cựu sinh viên Khoa Luật, Đại học Duy Tân – đã chia sẻ những trải nghiệm thực tế của mình khi bước vào nghề.

Luật sư Lê Thị Thúy Nga – cựu sinh viên Khoa Luật, Đại học Duy Tân chia sẻ những trải nghiệm thực tế của mình tại buổi tọa đàm.
Theo Luật sư Nga, những băn khoăn về bằng cấp và xuất phát điểm là tâm lý phổ biến của sinh viên mới ra trường. Tuy nhiên, thực tiễn hành nghề cho thấy, nghề luật không đánh giá con người bằng tên trường, mà bằng năng lực, kỷ luật và thái độ làm nghề. Tấm bằng cử nhân là điều kiện cần, nhưng để trụ lại với nghề, người hành nghề phải liên tục học hỏi, rèn luyện kỹ năng và giữ sự nghiêm túc trong từng công việc cụ thể.
Những trải nghiệm từ việc đọc hồ sơ, soạn thảo văn bản đến thực tập nghề nghiệp cho thấy bản chất của nghề luật là khắc nghiệt nhưng công bằng, không dung dưỡng tư duy làm nghề hời hợt hay tìm lối tắt.
Kỹ năng và thực tập: Điều kiện để đi đường dài
Trong nghề luật, người mới ra trường không thể thiếu kiến thức nền tảng, đồng thời phải từng bước hình thành kỹ năng nghề nghiệp. Khả năng đọc hiểu hồ sơ, viết văn bản pháp lý có lập luận, giao tiếp đúng mực và tư duy phản biện là những yếu tố quyết định khả năng theo nghề lâu dài.
Thực tập vì thế không thể mang tính hình thức. Đó là giai đoạn học nghề thực sự, nơi người trẻ phải chấp nhận va chạm, sửa sai và tích lũy kinh nghiệm. Không có quá trình đó, rất khó để hình thành năng lực hành nghề vững chắc.
Nghề luật không hứa hẹn giàu nhanh, cũng không dành cho người tìm lối tắt. Nhưng nếu được chuẩn bị bài bản, đi đúng hướng và đủ bền bỉ, đây là nghề mang lại giá trị xã hội, vị thế nghề nghiệp và sự tôn trọng lâu dài.
Vấn đề cốt lõi không nằm ở câu hỏi “Học luật có xin được việc không?”, mà ở chỗ: Người học luật đã học đủ nghiêm túc và chuẩn bị đủ năng lực để đi đường dài với nghề hay chưa?
HỒ KHÁNH
MKLaw
Nguồn: Tạp chí Luật sư Việt Nam
https://lsvn.vn/nghe-luat-khong-co-duong-tat-chi-co-duong-dai-a168934.html